Death and the Maiden I

Το Θριάσιο ήταν πάντα μια κορνίζα από χρυσάφι έτοιμη να θερμοπυρωθεί
ανταλλάσσοντας δέρμα με μιαν ατμομηχανή
μες στην ιστορική συνθήκη της
μέχρι που κάποτε έγινε ολόκληρο Νοσοκομείο
με διακριτή μονάδα εγκαυμάτων
έκτοτε γεννάει εικόνες που ζουν μες στην κορνίζα του·
μια εικόνα χθόνιας δυναμικής
που εκβάλλει στα στάχυα της πεδινής Βοιωτίας σαν Αχέροντας,
κάτι υπέρηχους γεμάτους σκιές,
τους ανθρώπους που έγιναν σκιές πυκνότερες απ’ τους υπέρηχους,
το κορίτσι που πλακώθηκε από τα μπάζα στον σεισμό του ενενήντα εννιά
στα σύνορα με την αυγή
που άλλοτε ονομαζόταν οιωνοφέρουσα·
το βλέμμα της που, καταλήγοντας στο αεροδρόμιο,
περνά από τη γέφυρα του Σαρανταπόταμου
χαιρετώντας τους νεκρούς που ετοιμάζονται
για την πρωινή τους πτήση·
μια εικόνα τέλους
παγωμένη σ’ ένα αέναο στοπ καρέ·
την επίσκεψη του θανάτου που ενίοτε καταλήγει αρμένικη._

ΚΛ – 12/12/2021 – συλλογή ΚΑΤΩ ΧΩΡΕΣ

γκραβούρα: Gustave Doré

La Mort
Vision de Saint Jean
Dessin de Gustave Doré, gravure sur bois d’Héliodore Pisan.
Planche hors texte imprimée dans La Sainte Bible selon la Vulgate. Traduction nouvelle de l’abbé Jean-Jacques Bourassé avec les dessins de Gustave Doré.
A. Mame et fils (Tours), 1866, 2 vol. Tome II : Nouveau testament, p. 872.
BnF, Réserve des livres rares, Smith Lesouëf R-6283
© Bibliothèque nationale de France

UNDINE* (Όφις και Κρίνο**)


Σκοτεινός καιρός
απ’ το αίμα του μύριζε•
διασχίζαμε κείνη την άτεγκτη ανάμνηση
που ήταν σαν ένας γονιός δανεικός
καθώς τα κύματα ζωντάνευαν
με ανεξήγητες καμπυλώσεις
(το Ντουόμο θυμίζοντας να σηκώνεται μέσα από τα μάρμαρά του με έναν βρυχηθμό).
Ψάρια κολυμπούσαν εκτός καιρού
με αλλότρια σώματα,
τα κτίρια θρύβονταν απ’ την ορμή του σκότους
κι όλα τα αγόρια κατέληγαν στον ύπνο τους
με λίγο βήχα και μια γραμμούλα σάλιο στο μαξιλάρι.
Στο πάνελ που ήταν καρφιτσωμένη
η Undine τραγουδούσε για τα ερείπια και τους ανθρώπους
σα να αντέγραφε το Βιβλίο των Ωρών σε κάποιο μεσαιωνικό scriptorium:
με ευλάβεια και νόστο.
Με κάθε νότα η ουρά της μεγάλωνε
ώσπου – ξεκινώντας απ’ την Οστάνδη –
έφτασε στην Ες – συρ – Αλζέτ
τον χειμώνα του δεκαεννιά.
Εκεί, στις όχθες του ποταμού Μοζέλλα,
κι ενώ στα δάκρυά της επέπλεε,
σκότωσε δυο εμιγκρέδες απ’ την Τασκένδη
δίχως να εξηγήσει
ότι δεν ήταν καν η αδερφή του Μέγα Αλέξανδρου,
μια Μέδουσα των Ποταμών
καταραμένη να αγαπιέται ήταν,
σαν Όφις και σαν Κρίνο.

ΚΛ – 20/08/2021 – συλλογή ΚΑΤΩ ΧΩΡΕΣ

* Οι Undines είναι, σύμφωνα με τον Παράκελσο, μία από τις τέσσερις κατηγορίες πλασμάτων που μπορούν να χαρακτηριστούν στοιχειά. Σε πλήρη αντιστοίχιση με τα τέσσερα στοιχεία της αρχαιότητας, Γη, Νερό, Αέρας και Φωτιά τα πλάσματα αυτά είναι οι Νάνοι, οι Νύμφες, οι Συλφίδες και οι Σαλαμάνδρες. Στις νύμφες ανήκουν οι Undines που ανάλογα με τις παραδόσεις των λαών τις Ευρώπης παραπέμπουν άμεσα και στις γοργόνες. Η λέξη παράγεται ετυμολογικά από το λατινικό unda που σημαίνει κύμα. Άλλη εκδοχή της είναι η γραφή Ondines. Στη συλλογή ΚΑΤΩ ΧΩΡΕΣ επιχειρώ, εκτός των άλλων, μια ποιητική ζεύξη των μύθων και των παραδόσεων των χωρών Βέλγιο, Ολλανδία και Λουξεμβούργο με τον μύθο της Περσεφόνης.

** Παραπέμπει στο νεωτεριστικό – κατά τη γνώμη μου – έργο του Καζαντζάκη, όπου η δίψα για την απόλυτη γνώση της αγαπημένης του συγγραφέα οδηγεί στη διαστροφική λαχτάρα να βιώσει τον ίδιο της τον θάνατο. Που με τη σειρά της παραπέμπει στην εμπεδόκλεια διαρχία του έρωτα και του θανάτου.