ένα κοπάδι καριμπού

Κάθε μικρόκοσμος θρέφει το Θεό του, μα είναι προφανές ότι αυτή η συνθήκη, που είναι αποτελεσμα τυφλής πίστης, είναι περιορισμένης διάρκειας κι εξαρτάται από αυτόν τον ίδιο το Θεό. Για παράδειγμα ένα κοπάδι καριμπού, που χάνει τον κυρίαρχο αρσενικό βηματοδότη του σε μια χαράδρα του παγετώνα, συνεχίζει να ακολουθεί τα ίχνη του, ακόμη κι αν γνωρίζει ότι αυτοκτονεί. Και μια τέτοια εξέλιξη θα συμβεί αργά ή γρήγορα είτε νομοτελειακά, ως μια κοινωνική κατασκευή που οδηγείται προς το τέλος της (οπότε έχουμε μια περίπτωση διαλεκτικής διευθέτησης του σχήματος εξουσίας που έχει δημιουργηθεί) είτε από απλό ένστικτο που θα υπερκεράσει ακόμη κι αυτό τον κυρίαρχο ένστικτο της αυτοσυντήρησης. Αυτό σημαίνει «τυφλή πίστη», που οδηγεί στις μέρες μας, στην ανθρώπινη παράνοια του φονταμενταλισμού. Ο συγκεκριμένος «μικροκοσμικός» θεός έχει βέβαια «χρισθεί» επί κεφαλής, αφού πρώτα έχει συστηθεί ως οντότητα που ζει και γερνάει μαζί με τις οντότητες που οδηγεί, ένας βασιλιάς πολύ περισσότερο ή ένας φύλαρχος, παρά ένας Θεός.
Από την άλλη ένας Θεός που συλλαμβάνεται ως ένας πάνσοφος και αιώνιος γέρων, όπως τα απόλυτα όντα των μονοθεϊστικών θρησκειών, καταρχήν, στερείται την πορεία προς τη γήρανση δηλαδή στερείται τον ίδιο το χρόνο. Κι ο χρόνος είναι η εξέλιξη, η ομορφιά της εικόνας που ανοίγεται απ’ το σκοτάδι της πλήρης, κι έπειτα επιστρέφει σε αυτό, στο εννοιολογικό σύνολο του όλου, συμπληρωμένη. Επίσης η μοναξιά ενός τέτοιου παντοτινού Θεού, στο «νυν και αεί», είναι συντριπτική. Διότι δεν ακολουθείται από άλλο πλάσμα στην ωρίμανση ή ακόμη και στην άτολμη στατικότητα.
Και οι θεοί θα έπρεπε να γεννιούνται και να γερνούν, ακόμη και να πεθαίνουν. Ο Ιησούς είναι ένα τέτοιο τρανταχτό παράδειγμα. Η σύλληψη του θεανθρώπου είναι ουσιαστικά το δώρο του Χριστιανισμού στην ανθρωπότητα. Όπου ο πιστός αποκτά το προνόμιο να πορεύεται με το Θεό του, όπως το κοπάδι των καριμπού μες στον παγετώνα, σε ένα σχήμα που φαίνεται να λειτουργεί ιδανικά και για το κοπάδι και για τον βηματοδότη του. Η ζωή χρειάζεται και γκέμια και συντροφιά._

σειρά [cogito και εμπειρία]

ΚΛ – 01/08/2018

έργο: Dale Cox (b. 1969)
Cold War Reliquary
2014
Mixed media Wood acrylics gold enamel metal rock glass
Dimensions variable
Created for the Blake Prize

ο Πέτρος και ο λύκος

Η απώθηση της θλίψης είναι μια χίμαιρα των συλλογισμών, που δεν ελέγχεται• σα μια αιώνια βουτιά εντός ενός κβαντικού φρέατος ή σαν τον ανατριχιαστικό θόρυβο που παράγεται κατά την κοπή μαρμάρου με την υδραντλία πάγου έν υπνώσει•
οι φόρμες που αναδύονται εκεί, είναι ένα γνωσιακό παρελθόν που μεγαλώνει κυκλικά – και ερήμην μας – όχι στη μνήμη μας, αλλά κατευθείαν στη μνήμη των παιδιών μας• το ίδιο αποσπασματικό και έκκεντρο σαν τον Πέτρο και το Λύκο που απαγγέλεται από ένα γνωστό ηθοποιό στο Μέγαρο Μουσικής, όπου όλοι οι ενήλικες θαυμάζουν την αντιστοίχιση των οργάνων μιας συμφωνικής ορχήστρας με τις φωνές των ζώων του δάσους, ενώ, ταυτόχρονα, όλα τα παιδιά, ονειρεύονται πως γίνονται ενήλικες που θαυμάζουν κι αυτοί με τη σειρά τους, την αντιστοίχιση αυτή._

[Η διαχείρηση της θλίψης – Σειρά: cogito και εμπειρία]

ΚΛ – 29/07/2018

photo: Dale Cox (b. 1969)
Usurper Ruminant
2016
Acrylic on gold enamel on board
120cm x 90cm

ο προηγούμενος άνθρωπος και η σιωπή

Ο προηγούμενος άνθρωπος
ήταν φροντίδα•
ζεστός κι ατέλειωτος,
σαν κάποιο φαράγγι
που ερωτεύτηκε ένα σπίτι•
μέτραγε με τα χέρια του
τις μέρες που ζάρωναν,
κατάπινε τα σύννεφα,
και δεν έλιωνε
ούτε νεκρός•
στο στήθος
φορούσε ένα
μαχαίρι ανάποδο
κι όποτε
μιλούσε με τη σιωπή,
γύριζε και την έκοβε•
όσα παιδιά τού ταίριαξαν,
ήταν ελάφια•
μ’ αδένες μόσχου
κι αντί για αίμα,
κρασί•
κι οι γυναίκες του,
ήταν ιερά της Δήμητρας
που γίνηκαν ξωκλήσια•
όταν πια νυχτώνει
στο νου του επαίρεται,
που χει παλιώσει
σαν όνειρο σκύλου
μετά τη βροχή•
γλύφει τον αντίχειρα
και μυρίζει•
τις απαλές σβουνιές
από τα αιγοπρόβατα,
τη ζύμη του χώματος
με το νερό
ή τη γαλάζια αχλύ
των λαδωμένων βράχων•
ξέρει τι περιμένει•
νά ‘ρθουνε τα τραγούδια
να αλλάξουν σε σιωπή,
ενώ θα προβάρει
στο σώμα του
το τελευταίο φουστάνι του χρόνου,
καθ’ ολοκληρίαν. _

ΚΛ – 27/07/2018

photo: Jindřich Štreit – Moravská Třebová – 1997

ο καιρός γαρ εγγύς

Στου ύπνου το ψεύδισμα
ακούγονται
λέξεις όπως

χρόνος
ειρμός
αυτοδιάθεση
πείνα
οργασμός
συνείδηση
θάνατος
καθρέφτης
υπερχείλιση
συχνότητα εκπομπής
διάτρηση
δοκιμή
χελιδόνι

όλες
μα όλες

πρέπει να νοηματοδοτηθούν
το γρηγορότερο

μες στην αλληλουχία στιγμών
που μας συμβαίνει•
δεν είμαστε πλέον πετεινάρια
ώστε να αγνοούμε
τη μελιχρή στίξη
των ψιθύρων
πάνω στης ποίησης το δέρμα._
ΚΛ – 12/07/2018

photo: Marcus Bunyan
Untitled
1994
from the series Études
Silver gelatin print

cantus in memoriam

Σα σβήσουμε, θα ίπταται
η αιθέρια τύρφη μας
σαν απ’ ενός
κεχριμπαρένιου ηφαιστείου τις εκρήξεις•
ένας ναυτίλος των άστρων και των Συναγωγών,
να ζωντανεύει
μια στο Στρόμπολι
και μια στο Πινατούμπο,
χρόνια και χρόνια
ενώ θα ολοκληρώνει
το έσχατο
υπερπόντιο ταξίδι της•
κι η σύναξη των – κάτωθεν- ανίσχυρων,
το αγλαές φτερούγισμα,
με ζήλεια θα αγναντεύει.
Διαυγές ηφαίστειο,
άσε με να καώ στο κεχριμπάρι σου,
σαν ένας εφημέριος
του παγωμένου αρχιπελάγους
των Λοφούτεν•
και κάθε που θα συναντιέμαι με τη λάβα σου
να σφάλλω από έρωτα κι από γαλάζιο παφλασμό,
κι ας μ’ υποδέχεται
η απατηλή
υποκίτρινη κερκίδα
ως ένα ποταπό φλανέρ
των ποιημάτων,
που πλένει πιάτα στο Μαραί
κι αειφορεί τις νύχτες του
με το Spiegel Im Spiegel._

ΚΛ – 13/07/2018

photo: Jacqui Stockdale
Duel of the Mount 1
2018
C Type Print
130 x 100 cm

εκεί κυρίως

Θα ‘ρθεί καιρός
που θα βυθιστεί κι η ποίηση
στο σταχτί νερό της λησμονιάς,
ή τέλος πάντων, 
αυτά τα όνειρα
που μας συστήθηκαν ως ποίηση,
θα βυθιστούνε αντ’ αυτής,
ενώ στις γωνιές των δρόμων,
θα συλλέγεται η λάσπη τους
κι όλα τα υπόλοιπα φερτά υλικά•
πρώτη θα μουσκέψει
μια εικόνα των καλοκαιρινών ερώτων
όπως θα αντανακλά την παγωμένη αιωνιότητα•
ένα κορίτσι με μερσεριζέ μπλουζάκι
και το αλατισμένο δέρμα της, ή
η τέταρτη προβολή του Καουμπόη του Μεσονυκτίου
στο σινέ Ηλέκτρα•
έπειτα η φυσαρμόνικα στο Bella Ciao
κι ένα γύρισμα μ’ ένα περαστικό λα ματζόρε•
η αστρική φωταγωγία
στη σκαλίτσα του καφέ θέατρου
μετά το μονόπρακτο του Έντουαρντ Άλμπι•
τέλος οι γέροντες
που κόλλησαν στη μνήμη
σαν τα ένσημα του ΙΚΑ στις πράσινες καρτέλες
με τις εποχικές εργασίες,
άλλως πως,
δουλειές του ποδαριού•
άλλωστε υπήρξε και μια εποχή
που η ποίηση γραφόταν στο πόδι
καθώς
ένα ασθενοφόρο διακτινιζόταν,
πασχίζοντας να τερματίσει μια διακομιδή
γρηγορότερα από το θάνατο._
Η ποίηση γραφόταν
εκεί κυρίως._
ΚΛ – 05/07/2018

photo: David Williams (born 1952)
Royal Botanic Garden, Edinburgh
1980
Silver gelatin print
Collection: National Galleries of Scotland
Purchased 1997
© David Williams

ο τρόπος της λεύκας

-Πώς αγαπάς;
μια λεύκα που ψηλώνει ενάμιση εκατοστό τη μέρα,
αναρωτιέται•
γύρω της η πόλη, 
γεμίζει μπαμπάκι κι όνειρα
και τα χείλη της δαγκάνονται
σε ένα οριζόντιο οκτώ,
σημάδι του απείρου•
κάποιοι σταματούν,
κάποιοι βυθίζονται,
μα ουδείς ψηλώνει.
Αιτία είναι ο χρόνος
που δε λειτουργεί ως συντηρητικό πεδίο•
κανένα έργο του δεν είναι ανεξάρτητο της διαδρομής,
για αυτό και η υπομονή
είναι η αρετή των φαύλων•
Ο τρόπος της αγάπης
είναι της λεύκας ο τρόπος•
ο χρόνος που δε χρονοτριβεί._
ΚΛ – 03/07/2018

photo: Richard Hough (1945 – 85)
Edinburgh Bus Queue
Nd
Silver gelatin print
20.20 x 30.00 cm
Collection: National Galleries of Scotland
Presented by the Scottish Arts Council 1997
© The Estate of the Artist

 

εκκρεμές

Ανάμεσα στη βεβαιότητα
και στην αμφιβολία
αιμορραγεί ένας απλός
άνθρωπος/
Τα χείλη του,
ευθύγραμμίζουν τη σιωπή του
στις αμετάκλητες αλήθειες
που τον αφήνουν άυπνο•
το θάνατο,
το βρεφικό κλάμα,
τη σταθερή ανατολή.
Αυτό είναι ένα περιβάλλον
αρκετά ηχηρό
ώστε να αναρωτηθεί
για όλα τα μεταφυσικά δεκανίκια
που κατά καιρούς
χρησιμοποίησε.
Αλλά η πραγματική
αναπνοή του,
είναι ένα ουράνιο εκκρεμές•
η θάλασσα
-που διδάσκει το χρόνο,
πήγαινε έλα-
και το ανεξόφλητο δάνειο
που οφείλουν οι πληγές του
στο αλάτι της._
ΚΛ – 28/06/2018
photo: Daidō Moriyama (born 1938 Osaka, Japan)
National Highway 1 AT Dawn 1, Asahi-cho, Kuwana City, Mie Prefecture
1968
Gelatin silver print on Baryte paper
16.5 x 24.7 cm
Museum der Moderne Salzburg
© Daidō Moriyama

 

μέντιουμ

Η ζωή είναι σαν το βούτυρο στον ήλιο,
μα κάθε που σε συναντώ
αγωνίζεσαι να τη διαβάσεις
ανάποδα• 
αρχίζεις πάντα μ’ ένα σίγμα τελικό
και καταλήγεις
με τη προσφώνηση
«σας καλημέρα»

Έπειτα γδύνεσαι,
και τα ρούχα σου μυρίζουν
χελιδόνια•
μάνες και βρέφη που σκυλοπνίγονται
δεμένα σε φουσκωτά,
ή τα παιδιά που άφησε πίσω του εκείνος ο φίλος
και πώς θα μεγαλώσουν τώρα
ορφανά•
τέλος,
αυτή την ίδια, την ανάποδη ζωή μας,
που την πάει και τη φέρνει
η αναξιοπρεπής
καθημερινότητα.

Οι πτήσεις που επιχειρείς
περιέχουν την υπέρβαση
μιας φύσης που έλκεται
απ’ το χώμα
ή τις τυχαίες συναντήσεις
με άλλα πετεινά•
αγγέλους επιρρεπείς στα ανθρώπινα
ή εκνευρισμένα
πετροχελίδονα
ή ακόμη
κι αυτές, τις σιωπηλές ψυχές
που πάνω τους κοιμούνται
οι φωνές,
κάπως λεπτές
και σπασμένες απ’ τα παράσιτα•
σαν ένα μακρινό τηλεφώνημα
από μια παλιά μαγνητική γραμμή.

Έτσι περνάμε και δεν ξέρω πού να σ’αποθέσω•
ένα τέτοιο μέντιουμ που κατέληξες
ανέστιο
κι αλλοπρόσαλλο._

ΚΛ – 25/06/2018

 

 

photo: Sean Hudson
New York Subway 1975
1975
Silver gelatin print
25.40 x 38.40 cm
Collection: National Galleries of Scotland
Presented by Robin Gillanders
© Sean Hudson

ημερολόγιο καταστρώματος

Θα ζητιανέψουμε κάποτε
απ’ τα παιδιά μας, περιεχόμενο•
θα ‘ναι χειμώνας και το κορμί μας
θα έχει γίνει πια μια φορεσιά•
μ’ αυτή θα μπαινοβγαίνουμε στα όνειρα,
και θα γεμίζουμε τις τσέπες τους
με καραμέλες
και μελαγχολικά φαντάσματα.
– Καλώς σας βρήκα, θα τους λέμε,
– Πώς και χορτάσατε ζωή,
σε τόσο νεαρή ηλικία;
Κι όλο θα σκοντάφτουμε σε μπιμπερό,
στις βόλτες στα πάρκα με λιακάδα,
στο πρώτο τους κινητό•
ή σ’ όλα αυτά τα «πρώτα»,
που δε θα μάθουμε ποτέ.
Γύρω μας η θάλασσα θα κοιμίζει
και τους ανθρώπους και τα ψάρια της,
μ’ ένα αντιμάμαλο νωθρό και σκόρπιο
σα στίξη ηπατική•
μα εκείνα θα πετούν ελεύθερα
και συμπαγή,
εκτός του πλού μας,
ένα σμήνος ψαρόνια σε σχηματισμό
δακρυόσχημης ατράκτου•
και τα ταξίδια τους θα είναι οι μάρτυρες
του χρόνου που μας γδέρνει•
όλες οι ξυραφιές τους
θα φέγγουν ανεξίτηλες στο φτέρωμα,
σαν ένα Ημερολόγιο Καταστρώματος
που γράφεται μ’ αυτόματη γραφή•
σχολικές γιορτές
και παιδικά γενέθλια με τον κλόουν Πίπη•
ένα αναμμένο μαγουλο που άχνιζε αλάτι
ή όλα τα ιώδη σάρκινα άνθη
που – ως εδώ – δεν κορφολογήθηκαν•
τίποτα δε θα παραλείπεται
δίχως κανένα έλεος•
διότι η λήθη
είναι ένα πρόβατο
που βυζαίνει μ’ αφοσίωση,
τη μάνα – λύκαινα
που το κατασπαράζει._

ΚΛ – 19/06/2018

photo: Alfred G. Buckham (1879 – 1956)
R100
c. 1920
Silver gelatin print
38.50 x 46.00 cm
Collection: National Galleries of Scotland
Purchased with the assistance of the Art Fund 2008
© Richard and John Buckham